Uzaktan Çalışma Hataları #10 – Evdeki Her Kaza İş Kazası mı?

Uzaktan çalışmada işverenin iş sağlığı ve güvenliği sorumluluğu

İşverenin koruma borcu ofis kapısında bitmez; ancak işveren çalışanın bütün ev yaşamının garantörü de değildir.

Saat 08.58. Çalışan, çevrim içi toplantıya yetişmek için yatak odasından evdeki çalışma alanına geçerken merdivenden düşüyor. Saat 12.30’da mutfağa öğle yemeği almaya giderken düşen başka bir çalışan var. Bir üçüncüsü, günlük çıkış kaydını yaptıktan hemen sonra aynı merdivende yaralanıyor. Üç olay aynı evde gerçekleşebilir; fakat hukuki sonuçları aynı olmak zorunda değildir.

Uzaktan çalışma, işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Bununla birlikte çalışanın evi, işverenin sınırsız biçimde denetleyebileceği bir işyeri de değildir. Bu nedenle asıl mesele, kazanın evde olup olmadığı değil; kazadan hemen önceki somut hareketin işin yürütülmesiyle bağlantısı, işverenin önleyebileceği bir risk bulunup bulunmadığı ve bu risk ile zarar arasındaki bağdır.

İş kazası ile işveren sorumluluğu aynı soru değildir

Evde meydana gelen bir olay değerlendirilirken önce 5510 sayılı Kanun’un 13. maddesi anlamında iş kazası bulunup bulunmadığı belirlenir. Uzaktan çalışanın evi her durumda ve bütün bölümleriyle otomatik olarak işyeri sayılamaz. Buna karşılık olay, işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle meydana gelmişse veya kararlaştırılan çalışma alanı ve zamanı içinde işle bağlantılı bir hareket sırasında gerçekleşmişse iş kazası kabulü gündeme gelebilir.

İkinci soru, işverenin tazminat sorumluluğudur. Bir olayın sosyal güvenlik hukuku bakımından iş kazası olması, işverenin her durumda kusurlu olduğu anlamına gelmez. İşverenin mevzuata, teknolojinin gereklerine veya somut riskin gerektirdiği önlemlere aykırı davranması; zararın doğması ve ihlal ile zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması gerekir. Çalışanın ağır kusuru, üçüncü kişinin ağır kusuru veya tamamen özel hayata ait bir tehlike bu değerlendirmeyi değiştirebilir.

Bu ayrım özellikle uzaktan çalışmada önemlidir. İşverenin sağladığı hatalı şarj cihazından kaynaklanan elektrik çarpması ile çalışanın özel e-skuter bataryasının patlaması aynı biçimde değerlendirilemez. Benzer şekilde, çalışma için yazıcıya giderken kabloya takılmak ile mesai sırasında ev işi yaparken yaralanmak arasında amaç ve faaliyet bağlantısı bakımından önemli fark vardır.

Türk hukukunda işverenin yükümlülüğü nerede başlar

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverene çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlama, risk değerlendirmesi yapma, gerekli araç ve organizasyonu kurma, eğitim verme ve sağlık gözetimini sağlama yükümlülükleri getirir. Çalışanın kendi yükümlülükleri bulunması veya işin evden yapılması, işverenin sorumluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Uzaktan Çalışma Yönetmeliği’nin 5. maddesi işin tanımı, yapılma şekli, süresi ve yeri ile ekipman ve iletişim koşullarının sözleşmede gösterilmesini ister. Yönetmeliğin 7. maddesine göre araç ve malzemeler, aksi kararlaştırılmadıkça işveren tarafından sağlanır ve kullanım ile bakım esasları çalışana açıkça bildirilir. 12. madde ise işvereni, işin niteliğini dikkate alarak iş sağlığı ve güvenliği önlemleri hakkında bilgilendirme, gerekli eğitimi verme, sağlık gözetimini sağlama ve sağladığı ekipmanla ilgili gerekli güvenlik tedbirlerini alma yükümlülüğü altında bırakır.

Bu düzenlemeler işvereni çalışanın bütün konutunun bakımından sorumlu bir malik hâline getirmez. Ancak çalışma için verilen bilgisayar, ekran, sandalye, kablo, şarj cihazı ve diğer ekipmanın güvenli ve bakımlı olması; uzaktan yapılan işe özgü elektrik, yangın, ergonomi, ekranlı çalışma, elle taşıma ve psikososyal risklerin değerlendirilmesi gerekir. Çalışan ciddi bir tehlikeyi bildirirse işveren bunu ‘evin sorunu’ diyerek görmezden gelemez; risk giderilmeli, çalışma alanı değiştirilmeli veya güvenli koşullar kuruluncaya kadar alternatif çalışma düzeni sağlanmalıdır.

Yargıtay kararları hangi ölçütleri veriyor

Türkiye’de henüz Yargıtay’ın doğrudan bu konuda bir kararı yok . Ancak, aşağıdaki kararlar uzaktan çalışma kararı olarak değil, evde meydana gelen olaylarda uygulanabilecek iş kazası, kusur ve illiyet ilkelerini göstermeleri açısından önemli.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 7 Ekim 2025 tarihli E.2025/9631, K.2025/13063 sayılı kararında, işyerinde kalp krizi geçirerek hayatını kaybeden çalışanın olayı iş kazası olarak kabul edildi. Bu karar, kazanın mutlaka dışarıdan gelen klasik bir fiziksel etkenle meydana gelmesi gerekmediğini gösterir. Uzaktan çalışan kişinin masa başında kalp krizi geçirmesi de iş kazası incelemesini gerektirebilir; ancak işverenin tazminat sorumluluğu için çalışma koşulları, bilinen sağlık riski, iş yükü ve uygun illiyet bağı ayrıca araştırılmalıdır.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 10 Ocak 2023 tarihli E.2022/12777, K.2023/83 sayılı kararında, işverenin yalnız yazılı kurallara değil, bilim ve teknolojinin gerekli kıldığı önlemlere de uyması gerektiği belirtilirken bu sorumluluğun kusursuz sorumluluk olmadığı vurgulandı. İşverenin kusuru ile zarar arasındaki uygun illiyet bağı somut olarak kurulmalıdır.

Aynı Dairenin 28 Mart 2023 tarihli E.2022/14557, K.2023/3225 sayılı kararı ise güvenli çalışma organizasyonunun yalnız ekipman vermekten ibaret olmadığını gösteriyor. Güvensiz boşlukların bırakılması, işçinin yalnız çalıştırılması, yardımcı sağlanmaması, eğitim ve gözetim eksiklikleri birlikte incelendi. Uzaktan çalışma bakımından bunun karşılığı; güvenli ekipman, açık kullanım talimatı, risk bildirimi kanalı, gerekli eğitim ve makul takip sistemidir.

Evde hangi olaylar iş kazasına daha yakındır

İşverenin sağladığı bilgisayar veya şarj cihazı nedeniyle elektrik çarpması, görev için kullanılan kabloya takılma, çalışma sırasında iş için dosya veya çıktı almaya giderken düşme ya da işverenin talimatıyla taşınan malzeme nedeniyle yaralanma; işle bağlantının güçlü olduğu örneklerdir. Buna karşılık çocukla ilgilenme, temizlik yapma, özel tamirat veya işle ilgisiz kişisel cihaz kullanımı sırasında meydana gelen kazalarda bağ zayıflar.

Merdiven, mutfak veya banyo gibi evin ortak alanlarında gerçekleşen olaylarda yalnız mekân değil, hareketin amacı belirleyicidir. Çalışmaya başlamak için kararlaştırılan ev-ofise giderken merdivenden düşme ile çıkış yaptıktan sonra özel iş için aynı merdiveni kullanırken düşme birbirinden ayrılabilir. Su içmek, tuvalete gitmek veya öğle yemeği almak gibi zorunlu ve olağan ihtiyaçlar bakımından ise çalışma zamanı, mola düzeni, olayın gerçekleşme biçimi ve ülkenin sosyal sigorta yaklaşımı birlikte değerlendirilmelidir. Türk hukukunda bu örnekleri doğrudan çözen yerleşik bir uzaktan çalışma içtihadı henüz bulunmadığından kesin cümleler yerine olay bazlı inceleme yapılmalıdır. Örneğin:

1. İşveren cihazından elektrik çarpması

İş kazası bağlantısı: İş bağlantısı güçlüdür. İşveren yönünden inceleme: Ekipmanın güvenliği, bakımı ve çalışana verilen kullanım talimatları incelenir.

2. İş için yazıcıya giderken kabloya takılma

İş kazası bağlantısı: İş bağlantısı güçlüdür. İşveren yönünden inceleme: Kablo düzeni, verilen talimatlar ve riskin öngörülebilirliği önem taşır.

3. Ev-ofise işe başlamak için giderken düşme

İş kazası bağlantısı: İş kazası kabulü mümkündür. İşveren yönünden inceleme: Hareketin işe başlama amacı, kararlaştırılan çalışma alanı ve riskin işveren tarafından öngörülebilirliği incelenir. Türkiye’de bu olayı doğrudan çözen yayımlanmış bir Yargıtay kararı bulunmamaktadır.

4. Öğle yemeği veya su almak için mutfağa giderken düşme

İş kazası bağlantısı: Olay bazında değerlendirilmelidir. İşveren yönünden inceleme: Çalışma zamanı, mola düzeni ve kazadan hemen önceki hareketin amacı birlikte incelenir.

5. Çocuk bakımı veya ev işi sırasında yaralanma

İş kazası bağlantısı: İş bağlantısı genellikle zayıftır. İşveren yönünden inceleme: Yaralanmaya yol açan özel faaliyet baskınsa işverenin sorumluluğu doğmayabilir.

6. Çıkış kaydından sonra merdivende düşme

İş kazası bağlantısı: Çıkış kaydı, iş bağlantısını ve iş kazası karinesini zayıflatır. İşveren yönünden inceleme: Fiilî çalışmanın devam ettiği veya hareketin işveren tarafından verilen görevle bağlantılı olduğu kanıtlanırsa değerlendirme değişebilir.

Dünyadan kararlar işle bağlantıyı nasıl kuruyor

Alman Federal Sosyal Mahkemesi 8 Aralık 2021 tarihli B 2 U 4/21 R sayılı kararında, çalışanın sabah ilk kez işe başlamak üzere yatak odasından ev-ofise giderken merdivenden düşmesini sigortalı işyeri yolu kabul etti. Mahkeme için belirleyici olan, yolculuğun doğrudan işe başlama amacına hizmet etmesiydi.

Aynı Mahkeme 21 Mart 2024 tarihli B 2 U 14/21 R sayılı kararında, evden çalışan sigortalının çalışma odasını ısıtabilmek için kalorifer ayarını yükseltirken kazan patlaması sonucu yaralanmasını iş kazası kabul etti. Tehlikenin özel eve ait bir ısıtma sisteminden kaynaklanması tek başına sonucu değiştirmedi; yapılan hareket çalışma koşulunu sürdürme amacına hizmet ediyordu.

Berlin-Brandenburg Eyalet Sosyal Mahkemesinin 9 Ekim 2025 tarihli L 21 U 47/23 sayılı kararında ise yazılımcı telefon konferansındayken özel e-skuter bataryaları patladı ve çalışan pencereden atlayarak yaralandı. Mahkeme, bataryaların işle bağlantılı kullanılmadığını ve yaralanmaya yol açan somut hareketin esasen özel hayatı koruma amacı taşıdığını belirterek olayı iş kazası saymadı. Karar henüz kesinleşmedi ancak ayırım açısından önemli.

Fransa’da İş Kanunu’nun L1222-9 maddesi, uzaktan çalışmanın yürütüldüğü yerde ve mesleki faaliyet sırasında meydana gelen kazayı iş kazası sayan açık bir karine içeriyor. Buna rağmen Amiens Temyiz Mahkemesi, çıkış kaydından hemen sonra ev içindeki merdivende meydana gelen 2023 tarihli olayda karineyi uygulamadı. Aynı Mahkeme 2024’te, çalışma saatleri içinde öğle molasına çıkmak üzere ev-ofisten inerken meydana gelen düşmeyi karine kapsamında değerlendirdi. Karşılaştırma, saat kaydı kadar kazadan hemen önce yapılan hareketin amacının da önemini gösteriyor.

İşveren evde hangi tedbirleri almalı

İşverenin bütün evi denetlemesi veya konutun genel bakımını üstlenmesi beklenemez. Buna karşılık işle bağlantılı ve makul olarak öngörülebilen riskler bakımından önleme sistemi kurulmalıdır. En güvenli yaklaşım; çalışma yeri ile zaman aralığını yazılı belirlemek, işe özgü uzaktan çalışma risk değerlendirmesi yapmak, çalışana kendi çalışma alanını kontrol edebileceği bir liste vermek ve bildirilen tehlikeler için izlenecek süreci önceden açıklamaktır.

Ev incelemesi sınırsız görüntü veya sürekli kamera yoluyla yapılamaz. Önceden bildirilen ve yalnız çalışma alanıyla sınırlı bir kontrol; mümkünse çalışanın kendi beyanı, kontrol listesi veya belirli riskleri gösteren sınırlı fotoğrafla yürütülmelidir. Fiziksel ziyaret zorunluysa çalışanın rızası, konut dokunulmazlığı ve özel hayatı gözetilmeli; evin çalışma dışındaki bölümleri incelenmemelidir.

WHO ve ILO’nun Healthy and Safe Telework rehberi, uzaktan çalışmada yalnız sandalye ve masa ergonomisine değil; çalışma süresi, hareketsizlik, görsel yorgunluk, kas-iskelet sorunları, izolasyon, stres ve iş-özel yaşam sınırlarının bozulması gibi fiziksel ve psikososyal risklere birlikte yaklaşılmasını öneriyor. Bu rehber, önümüzdeki bölümde ayrıca ele alınabilecek kapsamlı bir uygulama çerçevesi sunuyor.

Kaza meydana geldiğinde ne yapılmalı

Çalışanın kazayı gecikmeden bildirebileceği tek ve açık bir kanal bulunmalıdır. Olayın saati, yapılan iş, sistem oturumları, toplantı veya görev kaydı, kullanılan ekipman, fotoğraflar ve varsa tanık bilgileri hukuka uygun biçimde korunmalıdır. Evde olduğu gerekçesiyle olayın bildirilmemesi veya araştırılmaması doğru değildir.

Olay iş kazası niteliği taşıyabilecekse 5510 sayılı Kanun’daki bildirim süreleri gözetilmeli; kaza işverenin kontrolü dışındaki bir yerde meydana gelmişse üç iş günlük süre işverenin olayı öğrendiği tarihten itibaren değerlendirilmelidir. İç inceleme, çalışanın bütün evini veya özel hayatını araştırmaya dönüşmemeli; yalnız kazanın oluş biçimi ve işle bağlantılı risklerle sınırlı kalmalıdır.

İşverenler için on maddelik kontrol

1. Uzaktan çalışmanın yapılacağı yeri ve zaman aralığını yazılı olarak belirleyin.
2. İşe özgü elektrik, yangın, kablo, ergonomi, ekranlı çalışma ve psikososyal riskleri değerlendirin.
3. Sağlanan bilgisayar, şarj cihazı, sandalye ve diğer ekipmanın güvenli ve bakımlı olmasını sağlayın.
4. Kurulum, doğru kullanım, bakım ve arıza bildirimi talimatlarını yazılı ve anlaşılır biçimde verin.
5. Uzaktan çalışma biçimine uygun iş sağlığı ve güvenliği eğitimi ile sağlık gözetimini sağlayın.
6. Çalışanın bildirdiği ciddi ev-ofis tehlikesini görmezden gelmeyin; giderin veya çalışma düzenini değiştirin.
7. Ev kontrolünü çalışma alanıyla sınırlı, önceden bildirilmiş ve en az müdahaleci yöntemle yürütün.
8. Çalışma süreleri, molalar, iş yükü ve erişilememe sınırlarını açıkça düzenleyin.
9. Ev kazaları için hızlı bildirim, delil koruma ve acil yardım prosedürü oluşturun.
10. İş kazası tespiti ile işverenin kusur ve tazminat sorumluluğunu ayrı ayrı değerlendirin.

Son söz

Uzaktan çalışmada güvenliğin sınırı, işverenin konuta fiziksel olarak ne kadar hâkim olduğuyla değil; işin doğurduğu riski ne ölçüde öngörebildiği ve önleyebildiğiyle çizilir. Çalışanın evi özel yaşam alanıdır; fakat iş bu alanda örgütleniyorsa işverenin bilgilendirme, eğitim, güvenli ekipman ve risk yönetimi yükümlülükleri kapıda kalmaz.

Evdeki her kaza iş kazası değildir. Ancak kazanın evde gerçekleşmiş olması da onu kendiliğinden özel hayat kazasına dönüştürmez. Belirleyici olan, kazadan hemen önceki somut hareketin işe hizmet edip etmediği; tazminat bakımından ise işverenin önlem eksikliği ile zarar arasındaki bağdır.

Kararlar ve resmî kaynaklar

1. Uzaktan Çalışma Yönetmeliği – 10.03.2021 tarihli Resmî Gazete; özellikle m.5, 7, 9 ve 12. Doğrudan bağlantı. Sözleşmede yer ve zamanın belirlenmesi, ekipman ve iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri.
2. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu – Özellikle m.4, 5, 10, 15, 17 ve 19. Doğrudan bağlantı. İşverenin önleme, risk değerlendirmesi, sağlık gözetimi ve eğitim yükümlülüğü ile çalışanın sorumlulukları.
3. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu – Özellikle m.13. Doğrudan bağlantı. İş kazasının kapsamı ve bildirim süresi.
4. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu – Özellikle m.417. Doğrudan bağlantı. İşverenin işçinin kişiliğini koruma ve iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini alma borcu.
5. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi – 07.10.2025, E.2025/9631, K.2025/13063. Doğrudan bağlantı. İşyerinde meydana gelen kalp krizinin iş kazası olarak değerlendirilmesi.
6. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi – 10.01.2023, E.2022/12777, K.2023/83. Doğrudan bağlantı. Objektifleştirilmiş kusur yaklaşımı, kusursuz sorumluluk sınırı ve uygun illiyet bağı.
7. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi – 28.03.2023, E.2022/14557, K.2023/3225. Doğrudan bağlantı. Güvenli çalışma organizasyonu, eğitim, yardım ve gözetim eksikliklerinin değerlendirilmesi.
8. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi – 02.02.2026, E.2025/11672, K.2026/587. Doğrudan bağlantı. Tazminat incelemesinden önce iş kazası tespitine ilişkin kararın kesinleşmesi gerektiği yönündeki usulî ayrım.
9. Alman Federal Sosyal Mahkemesi – 08.12.2021, B 2 U 4/21 R. Doğrudan bağlantı. Yatak odasından ev-ofise ilk geçiş sırasında merdivenden düşmenin sigortalı işyeri yolu sayılması.
10. Alman Federal Sosyal Mahkemesi – 21.03.2024, B 2 U 14/21 R. Doğrudan bağlantı. Çalışma odasını ısıtma amacıyla kazanı ayarlarken meydana gelen patlamanın iş kazası sayılması.
11. Berlin-Brandenburg Eyalet Sosyal Mahkemesi – 09.10.2025, L 21 U 47/23. Doğrudan bağlantı. Telefon konferansı sırasında özel e-skuter bataryası patlamasından kaçışın işle yeterli bağı bulunmadığı gerekçesiyle reddi; resmî duyuru tarihinde kesinleşmemiş karar.
12. Fransız İş Kanunu – L1222-9. Doğrudan bağlantı. Uzaktan çalışmanın yürütüldüğü yerde ve mesleki faaliyet sırasında meydana gelen kazalar için iş kazası karinesi.
13. Amiens Temyiz Mahkemesi – 15.06.2023, RG 22/00474. Doğrudan bağlantı. Çıkış kaydından sonra meydana gelen merdiven kazasında karinenin uygulanmaması.
14. Amiens Temyiz Mahkemesi – 02.09.2024, RG 23/00964. Doğrudan bağlantı. Öğle molasına çıkmak üzere ev-ofisten inerken meydana gelen düşmenin karine içinde değerlendirilmesi.
15. WHO ve ILO – Healthy and Safe Telework, 02.02.2022. Doğrudan bağlantı. Uzaktan çalışmanın fiziksel, ergonomik ve psikososyal risklerine ilişkin resmî teknik rehber.

Bu yazı ilk olarak 24 Eylül 2026 tarihinde LinkedIn’de yayımlanmıştır: Evdeki Her Kaza İş Kazası mı?